UYARI

İş güvenlik kıyafetleri yapılan işin türüne, zorluk derecesine, çevre koşullarına, çalışanın beden durumuna bağlıdır. Genelde yoğun güvenlik sağlayan iş elbiseleri hareketlerini kısıtladığı ya da terlettiği, sıkıntı yarattığı gibi nedenlerle çalışanlar bu tür giysileri gerektiği yerde kullanımını ihmal eder. Ama yitirilmiş bir parmak, kırık bir ayakla karşılaştırıldığında terlemek ya da hareketlerin kısıtlanması gibi bedeller çok küçük kalır. Bazı durumlarda da örneğin trafikte reflektörlü giysi giyilmesi hayatla ölüm arasında yapılan bir tercih gibidir. Tabi bir çalışanın öncelikle yaptığı işe uygun olan bir giysiye ya da malzemeye sahip olması gerekir ki gerektiğinde kullanabilsin. Bu malzemenin tedarikinden işveren sorumludur. Bir kazanın ardından yapılan soruşturmada çalışanın yasal zorunluluklara tabi güvenlikli kıyafetler ya da malzemeye sahip olmadığı anlaşılırsa yasaların karşısında hesap verecek olan işverendir. Hatta güvenlik önlemlerini yeterince aldığını düşünen bir işveren giysilerin, kullanılan malzemenin yeterince güvenli olduğunu, yeterli koruma sağlama özelliklerine sahip olduğunu, işçinin kıyafetleri doğru biçimde giydiğini kanıtlamak zorundadır.

ÖNLEM

Bu tür iş elbiseleri ‘ne ulusal ve uluslararası standartlara uygun olduğunu belirten CE markası vurulur ya da etikette belirtilir. CE markası bir güvenlik markası anlamına gelmemekte, ürünün üretimiyle ilgili yönetmelikler ve konulan standartlar ve istenilen şartlara uygun üretildiğini gösterir. Bir iş elbisesi ‘nin CE markası taşıması onu oluşturan değişik malzemenin de CE markası taşımasını zorunlu kılar. CE markası imalatçı tarafından vurulan bir marka olup, kalite markası veya garanti belgesi değildir. Kalitenin başladığı seviyeyi gösterir. CE markası malzemeyi kullananlar için değil, yetkililer için vurulmaktadır. Bu seviyenin altındaki mamuller emniyetsiz olarak nitelenir ve piyasaya arz edilmezler, dolayısıyla kalitesiz olarak kabul edilirler. Yasal zorunluluklar karşısında alınacak başlıca önlemlerden biri çalışanın kullandığı ürünün CE markası taşımasıdır.
İş güvenlik kıyafetleri genel anlam ifader eder. İşçi güvenliği açısından giyilmesi zorunlu kıyafetleri kapsar. Güvenliği sağlayan iş elbiseleri her her iş kolu için ayrı tasarlanır.

      Uyarı levhaları çok değişik alanlarda birbirinden farklı uyarıları içerebilir. Kabaca gruplandırdığımızda; tehlikeli durumları gösterenleri, yasaklanmış olan bir eylemi ya da durumu bildirenleri, bir işe başlanmasından önce uyaran, iş elbiseleri ‘nin giyilmesi gerektiğini hatırlatan ve diğer gerekli talimatları hatırlatanları, yer- bölge bildirenleri sıkça günlük hayatımızın her alanında görmekteyizdir .

       Tehlike bildirenler : Bu tür levhalar genellikle kırmızı rengi zemin olarak kullanıp, mutlak bir tehlikeli ya da yasaklanmış duruma işaret ederler. Örneğin ‘’Ateşle yaklaşılmaz’’, ‘’Sigara içilmez’’, ‘’ Dikkat köpek var’’ gibi. Hem bildiren hem de men edenler de vardır. ‘’Dikkat yüksek gerilim. Yaklaşmayınız ‘’ gibi.

      Kesin Uyarıda bulunanlar : ‘’Girilmez’’ levhası o alana ya da mekana girilmemesi gerektiğini bizlere kesin bir dille anlatır, ‘’Askeri alanlar, gizliliği olan mekânlar yasak işaretinin yanı sıra yazılı bir uyarı cümlesiyle de desteklenerek mesajın etkisinin artması amaçlanmıştır.

      Uyarıda bulunanlar : Kesin uyarı kadar güçlü bir mesaj iletmeseler de dikkate alınması gereken bir duruma işaret ederler. ‘’Islak zemin’’ya da ‘’kaygan zemin’’ levhası bize kayma olasılığımız olduğunu oradan geçerken dikkatli olmamız uyarısında bulunur.Ya da ‘’yalnız görevliler girebilir’’ levhası o mekanın konumunu anlatır.

      Yasaklama bildirenler : Bir eylemin gerçekleşmesi olasılığına karşı konmuş levhalardır. Bizi o davranış biçiminden uzak tutmayı amaçlarlar. ‘’Çöp dökmek yasaktır’’ ya da ‘’Çimlere basmayınız’’ gibi. Genel olarak kamu düzenini korumaya yönelik uyarmalar içerirler.

      Talimat içerenler : Bir işe başlanmasından önce kişisel ya da genel iş güvenliği açısından yerine getirmemiz gereken bazı prosedürler olabilir. Bunlar iş elbisesi ile ilgilidir. Talimat içeren levhalar bize bu önlemleri aldıktan sonra işe başlamamız gerektiğini hatırlatırlar. Giymemiz gereken iş elbiseleri ‘ni bize hatırlatır. ‘’ Baretini giy’’, ‘’önce emniyet’’ gibi levhalar bu türe örnektir. İş elbiseleri güvenliğimiz açısından önemli malzemelerdir.

      Yer Bildirenler: kalabalık insan gruplarının bulunduğu mekânlarda, alanlarda insanların kaybolmaması, gitmek istedikleri ya da bulmak istedikleri yere bir an önce gidebilmelerini sağlayan levhalar insanlara zaman kazandırmayı amaçlar. ‘’Atölye’’ ya da ‘’yemekhane’’ gibi levhalar ya da’’garaj kapısı. Park yapılmaz’’ ve ya ‘’ Yabancı araçlara yasaktır’’ levhaları gibi bildirilen yerde uygulanan yasaklara işaret ederler.’’Yangın çıkışı’’, ‘’acil çıkış kapısı’’ bize bir yeri bildirirken gerektiğinde varlığı hayatımız için çok önemli olabilir.

      Güvenlik ya da uyarı işaretleri, bazıları ortak olmak üzere hemen tüm dünyada mevcuttur. Levhalarda resimsel sembollerin kullanılması etkili bir mesaj verebilme amacını taşır. Bazen de görsellik uyarı içeren kelime ya da cümlelerle desteklenmiştir. Amaç; mesajın kolay algılanması, şüpheye, ikircikliğe düşülmeden anlaşılmasıdır. Düzeni sağlamaya ve işlemesine yönelik kolaylaştırıcı bir işlevleri vardır. Gündelik yaşamımızın içinde çok sıkı bazı yasal zorunluluklardan, güvenlik standartların sağlanmasına kadar pek çok farklı alanda yer almaktadırlar.

      İş elbisesi baretler başa kayışlarla oturtulur. Çene altından bir kayışla da sabitlenebilir. Baretin içindeki 4-6 adet baş üstü kayışlarıyla her başa göre ayarlanabilir. Baretin başa tam oturması güvenlik açısından önemlidir. Baretlerin havalandırma delikli modelleri de vardır. Baretin üst kısmında delikler bulunur. Bazı modellerinde bu delikler sabit bazılarında açılıp kapanabilir yapılır. Başa tamamen oturduğu ve uzun süre kaldığı için havalandırma delikleri rahatlatıcı olur. Ayrıca yağmura ve kötü hava şartlarına karşı yağmur kanalı bulunur. Baretin ön kısmı biraz daha öne çıkıktır. Böylece yağmurdan yüzü korur daha rahat çalışmaya imkan sağlar. Ayrıca alın kısmına denk gelen bölümde ter bantları vardır. Sıcak havalarda bedenen çalışan kişilerin terlemeye karşı rahat şekilde çalışmalarını sağlar. Terin yüze inmesini engelleyen alın bölgesinde ter bantıyla daha konfor sağlanır.

      Baretlerin farklı modelleri de üretilir. İş güvenliği açısından baretlere başka objelerin eklenebilir olması da düşünülmüştür. Kulakları gürültüden korumak amaçlı kullanılan kulaklık barete takılabilir veya kendinden kulaklıklı baret modelleri yapılmaktadır. Ayrıca bazı iş kolları için üzerine lamba takılmış baretler tercih edilmektedir. Baret lambalı modeller baretin üst orta kısmına monte edilmiş bir lambadan oluşur. Bu lamba pillidir ve ayarlanabilir.

      İş elbiseleri olarak baretlerin kullanım amaçları esas olarak yukarıdan düşen ağır cisimlere karşı veya çarpmalardan başı korumaktır. Elektrik çarplarında da baş güvenliği açısından baretler etkilidir. Yanısıra kötü hava şartlarından, yağmurdan da korur. Baretlerin içine giyilen soğuğa karşı özel şapkalar da üretilmektedir. Yazın yakıcı güneşten vcudun baş ve yüz kısmını korur. Ayrıca kimyasallara ve UV ışınlarına karşı korunmak için de baret takılır. Makinelerle çalışan işçilerin saçlarını da makinelere kapılmaya karşı korur. Baretler çalışılan ortama göre sıcaktan, soğuktan, nemden başı korumaktadır.

İş elbiseleri olan baretle plastik çeşitleri olan abs plastik veya polietilenden üretilir. Yalıtkan malzeme kullanılması güvenlik açısından önemlidir. Baretin dış kabuk kısmı bu dayanıklı malzemelerden yapılır. Kabuğun iç kısmı ise daha farklı darbe emici malzemeler olan köpük veya kauçuktan yapılır. Çeşitli kumaşlar da kullanılabilir. Baretlerin ter bantları sabit veya değiştirilebilir olur. Bunlar deri veya kumaş yapılır. Terleme bantları alın kısmını boydan boya kaplar.

Baretler iş güvenliği açısından önemli bir iş elbisesi ‘dir. Tehlikeli ve güvenlik gerektiren işlerde çalışanlar kullanır. Madenlerde çalışan kişiler için hayati önem taşır. Taş veya kaya düşmelerinden, çarpmalardan başı olabildiğince baretler korur. Ayrıca madenciler için baret lambalı modeller çok kullanışlıdır. İnşaatlarda, şantiyelerde veya tersanelerde çalışanlar da baret kullanmalılar. Yüksekten düşmelere, cisim düşmelerine. Vurmalara karşı başı baretler korur. Ayrıca dış mekanda çalışdığı için hava koşullarına karşı da baretler iyi bir koruma sağlar. Demir-çelik sanayi, endüstri sektörü gibi yerlerde çalışan kişiler için baret takma güvenlik açısından gereklidir. +50 dereceye kadar sıcaklıktan koruyan baretler, UV ışınlarına ve elektrik çarpmalarına karşı da koruma sağlar.

Baretlerin çok farklı hoş renklerde olduğu dikkatimizi çekmiştir. Bu renklere göre çalışan kişilerin statüleri ve işleri belirlenmiş olur.
Sarı renkli baretler işçiler tarafından giyilir. Turuncu renkli olanlar ustabaşları ve teknisyenler kullanır. Mavi baretleri mühendisler ve teknik elemanlar takar. Beyaz baretler üst düzey yöneticiler ve ziyaretçiler içindir. Yeşil baretleri sağlık personeli kullanır. Kırmızı baretler ise Yangınla Mücadele ve Sivil Savunma Ekipleri için üretilir.

Kişisel güvenlik iş elbiseleri ‘nden olan baret kullanımı çalışanlar için hayati önem taşımaktadır. Kesinlikle kullanılmalıdır.

İş elbiseleri üreten firmalar detaylı ve çeşitlilik içeren kıyafetler yapmaya özen gösterirler. Bazı iş verenler firmaları için özel tasarım kıyafetler ister. Üretici firmalarda istenilen ürünlere göre özel tasarınlar yaparlar. Çizimler yapılarak tasarlanan giysiler müşterilerin onayından sonra çeşitli bedenlerde üretilir. Kullanılan kumaşlar da özel olmalıdır. İşin içeriği kumaşları da etkiler. Eğer yapılan iş tehlikeye açık bir iş ise daha korumalı, güvenliği öne çıkarankumaşlardan giysiler üretilir. Eğer daha hareket özgürlüğü içeren veya hijyen gerektiren bir iş kolu için üretiliyorsa sık yıkanabilen, daha ince kumaşlar kullanılır.
İş elbiseleri ‘nin modelleri de değişiklik gösterir. Boyları, kol boyları, cepleri, yakaları ona göre farklı dikilir. Tulumlar, gömlekler, pantolonlar, ceketler çeşitli modellerdedir.
Giysilerde renklerde önemlidir. Ağır iş yapan kişiler daha koyu renkli giysiler kullanırlar. Boya ve yağ gibi lekeleri daha az belli eden renkte kumaşlar kullanılır. Sağlık sektöründe veya gıda sektöründe çalışanlar daha açık renkleri tercih ederler. Temizlik, hijyen ön plandadır. Dış mekanda çalışanlar için reflektörlü yani uzaktan veya gece fark edilebilen fosforlu renklerle kaplı giysiler üretilir.
Üniformalar da iş elbisesi kategorisinde yer alır. Askerler, polisler, hava yollarında çalışanlar, güvenlik elemanları, demiryolları görevlileri, denizyollarında çalışanlar takım elbiseye benzer, ciddiyeti sembolize eden, resmi kıyafetler giyerler. Bunlar erkek ve bayan olarak tek tip üretilirler. Daha çok koyu renklerde ceket -pantolon veya ceket- etek , gömlek, kravat –fular takımlardır.

İş elbiselerine aksesuarlar da eklenir. Bunları kısaca anlatacak olursak ; vücut güvenliği için gereli olan baretler, eldivenler, gözlükler ve ayakkabılardır. Baretler çarpmalara, vurmalara, düşmelere karşı başı koruyan dayanıklı malzemeden üretilir. Yüzü de koruma amaçlı ön kısmında siperliği olur. Eldivenler kalın kumaşlardan üretilen avuş ve parmakları koruyan daha kalın malzemeden yapılır. Ele tam oturması kulllanım rahatlığı açısından önemlidir. Gözlükler ise gözü koruyan önemli bir malzemedir. Açık veya koyu renk dayanıklı malzemeden yapılması önem taşır. Gözleri çevreleyerek dış etkenlerden korur. Ayakkabılar ayağı tam kavrayan, rahat olan ve dayanıklı malzemeden üretilir. Yük taşınan, inşaat alanları gibi yerlerde kullanılan ayakkabıların parmakları koruyan çelik burunlukları olması önemlidir.
Giysilerde cep kullanımı işlerlik açısından önem teşkil eder. Hastane çalışanlarının, eczacıların, tamircilerin işlerinde kullandıkları malzemeleri üzerlerinde taşımayı sağlayan iş elbiselerindeki ceplerdir. Cepler çeşitli boyutlarda olabilirler. Ceplerin yanısıra kıyafetlerde yapılan iş için gerekli malzemelerin asılabileceği kulpların olması da önemlidir.

Azami güvenlik gerektiren iş kolları için özel elbiseleri dikilir. Gerek kumaşları olsun gerek modelleri olsun farklı ve özeldir. Vücut güvenliği ön plandadır. İşçi sağlığı ve güvenliği açısından iş verenler işçilerin yaptıkları işe uygun iş elbisesi giymelerine ve korunmalarına özen göstermeliler. Bu konuda işçilerin eğitilmesi de çok önemlidir. İş yerlerinde işçi sağlığı ve güvenliği konularında düzenli eğitim seminerleri organize edilmelidir. İş verenler de onlara örnek olmalıdır. Çalışanlar kendi güvenliklerini bilinçli bir şekilde korumayı öğrenmelidir. Bu nedenle özel giysileri en verimli şekilde kullanmalılar. Böylece iş kazalarının önüne epeyce geçilmiş olur.

Çeşitli alanlara üretim yapan fabrikalarda çalışan işçiler kendilerine verilen özel giysileri giyerek beden güvenliklerini sağlamış olurlar. Makinelerle veya kimyasallarla çalışan kişiler sağlam, vücudu kaplayan, kalın kumaşlı giysiler giyerler. Bunun için tulum uygun seçimdir. Bedenen çalışan kişileri gömlek pantolondan daha iyi korur. Kimyasallarla çalışan kişiler vücudunun her yerini kaplayan, ellerini ve kollarını saran uzun eldivenler ve başı-yüzü koruyan şapkalar kullanır. Bunlar baştan ayak bileğine kadar özel tulumlardır. Yüz için ayrıca maske veya gözlüklü başlık kullanılır. Böylece kimyasalların etkileşiminden korunmuş olurlar.

İnşaat alanlarında, madenlerde, ormanda veya tersanelerde çalışan kişiler bedenlerinin dışında özellikle başlarını koruyan baretler kullanmalılar. Baretler sağlam materyalden üretilmiş başı ve kısmen yüzü koruyan başlıklarıdır. İnşaatlarda veya tersanede çalışan kişilerin ellerini de korumaları gerekir. Özel eldivenler bu işi görür. Avuçları ve parmakları koruyucu kısımları vardır. Kullanılan ayakkabılarda önemlidir. Ayakları önündeki demir unsurlarla cisim düşmelerine karşı koruyan özel ayakkabılardır. Bu işçilerin kullandığı kıyafetler soğuk havalar içinde ayrıca üretilmiştir. Soğuğu ve yağmuru geçirmeyen, polyester-pamuk karışımı kumaşlardan dikilirler. Kış için bot kullanımı önemlidir. Altları lastik üstü deri olan botlar suyu ve soğuğu geçirmez.

Arıcılık yapan kişiler çok farklı iş elbisesi kullanır. Bunlar vücudun tümünü saran, kalın, ayak bileği lastikli giysilerdir. Baş için özel uzun ve yüzü kapatan başlıkları vardır. Ellere uzun kalın eldivenler giyilir. Böylece arıların bedenlerinin herhangi bir yerine ulaşması engellenmiş olur.

Tulum tipindeki iş giysisini genelde temizlik işçileri, tamir işiyle uğraşan kişiler, otomotiv sektörü çalışanları, tesisatçılıkla ilgilenenler kullanır. Belediyelerde çalışan temizlik işçilerinin tek tip tulum modelinde giysileri vardır. Bu kıyafetler bol cepli tercih edilir. İş yaparken kullanılan malzemeleri kişinin üzerinde taşıması için elverişlidir. Büyüklü küçüklü cepler kullanılır. Gömlek pantolon tipi modelleri de dikilir.

Reflektörlü iş elbiseleri genelde dış mekanlarda çalışanlar kişilerce kullanılır. Bu giysiler uzaktan veya karanlıkta fark edilebilen fosforlu renklerde giysilerdir. İtfaiyeciler, yol yapım işçileri, trafik polisleri, can kurtaranlar, havaalanı bazı çalışanları giyer. Uzaktan ve karanlıkta rahatça fark edilebilme özelliği kişi güvenliği açısından önemlidir. Karayollarında çalışanlar arabalardan korunmak için, havaalanı bazı çalışanları uçakta pilot tarafından kolayca görülebilmek için reflektörlü iş elbiseleri giyerler. İtfaiyeciler yangında duman içinde dikkat çekmeleri için kullanırlar. Can kurtaranların ise denizde kolay görünmeleri önemlidir.

Tüm bunların yanısıra alevalmaz kumaşlardan üretilen giysiler iş elbiseleri ‘nin önemli bölümünü oluşturur. Özellikle itfaiyeciler tarafından kullanılan alevalmaz giysiler yanıcı maddelere yakın çalışanlar için de hayati önem taşır. Gene vücudun her yerini kaplayan alevalmaz kumaşlrdan dikilirler. Özel uzun eldivenler ve özel ayakkabılar aksesuarlarıdır. Eldivenler yanmaz kumaştan ve mümkün olduğunca kalındır. Nedeni elleri sıcaklıktan korumaktır.

Bu tip giysileri bomba imha ekibinde çalışan kişiler de kullanır. Ama onlarınki biraz daha farklılık gösterir. Çok daha kalın, korumalı giysilerdir. Özellikle kol ve bacaklar korunur. Yüz ve baş için ayrı bir başlığı vardır. Patlamalara, yanmalara, parça tesirine karşı mümkün olduğunca vücudun her yerini korur.

İş elbisesi yiyecek-içecek sektörü çalışanları tarafından da giyilir. Burada kişi güvenliğinden çok üretilen malzemenin korunması önemlidir. Bu sektörde üretilen gıdanın hijyeni, temizliği için vücudun ve ellerin kapalı olması gerekir. Özel iş elbiseleri de gıdanın temizliği için önemlidir. Genelde gömlek veya tulum modelinde kıyafetler kullanılır. Mutlaka eldiven ve bone kullanılmalıdır. Eldivenler lateksten hijyenikti, tek kullanımlık olmalıdır. Bonelerde saç dökülmesini önler. Sık ve yüksek ısıda yıkamaya uygun, pamuklu-sentetik kumaşlardan yapılırlar. Kasaplar gömlek dışında ıslanmaz, yıkanan plastikten yapılmıi askılı iş önlükleri kullanır. Hayvan kesim işleriyle uğraşan kimseler kişisel temizlikleri için  plastik pantolon ve önlükler, kalın su geçirmez çizmeler giyerler.

Restoran veya mutfaklarda çalışan ahçılar, yamaklar da iş elbisesi giyerler. Bunlar gömlek veya önlük şeklindedir. Önden düğmeli olup yakalıdır. Genelde kıyafetin üzerine giyilir. Rahat olmalıdır. Mutlaka bir başlık kullanılır. Ahçı başlıkları model olarak boneden biraz daha farklıdır ama saçları kapatır. Bunlar da pamuklu-sentetik karışımı kumaştan üretilir. Genelde beyaz veya pastel renktedir. Sık ve yüksek sıcaklıkta yıkamaya uygun kumaşlardır. Kolları biraz daha kısa dikilirler. Diğer sektörlere göre estetik burda biraz daha öne çıkar. Biraz daha şık modeller yapılır.
Gıda sektöründe servis görevlileri, garsonlar için bay bayan olarak farklı modeller üretilir. Farklı renklerde takımlardır. Ceket-pantolon veya ceket –etek takımlarıdr. Ceket erine yelek de olabilir. Genelde beyaz gömlek, kravatla tamamlanır. Bayanlar içintek parça elbise de olabilir. Çeşitli renklerde şık, göze güzel ve temiz görünen giysilerdir. Hareket özgürlüğü açısından rahat olmaları da önemlidir.

Uzun gömlek tipindeki elbiseleri genelde sağlık sektörü çalışanları tarafından kullanılır. Günlük giysinin üstüne giyilen önden düğmeli, dize kadar uzanan kıyafetlerdir. Veya pantolon, gömlek olarak iki parça halinde de olabilir. Pamuk-sentetik kumaştan yapılır. Ceplerin olması önemlidir. Kullanılan malzemeleri üstünde taşımak amaçlıdır. Doktorlar, hemşireler, hastane görevlileri kullanır. Genelde beyaz olur ama farklı renkler de kullanılır. Hasta bakıcıların biraz daha farklı olabilir . Renk olarak doktor ve hemşirelerden farklı olur. Doktorlar ameliyatlar için tulum benzeri arkadan bağlanan giysiler giyerler. Kollar ve ayak bilekleri lastiklidir. Hijyenik ve steril giysilerdir. Başı kapatan aynı kumaştan bone kulllanırlar. Genelde mavi renkte olur farklı renkler de kullanılabilir. Eczane çalışanları da bu gömlek tarzında kıyafetin üstüne giyilen iş elbisesi kullanır. Laborantlar ve veterinerler de aynı tip gömlekten giyerler. Hasta bakım evlerinde çalışanlar veya hastane temizlik görevlileri kendi temizlikleri açısından iş giysisi giyerler.

Önden düğmeli, uzun veya kısa gömlek tipinde iş elbisesi ‘ni öğretmenler de kullanır. Kendi giysilerini tebeşir tozundan veya keçeli kalemlerden , kalem akmalarındankorumak için giyerler.

Tüm bunlardan farklı olarak iş elbiseleri olarak üniformaları da saymamız gerekir. İlk akla gelen askeriyelerdir. Daha sonra polisler, havayolları çalışanları, güvenlik görevlileri olarak sıralayabiliriz. Polis üniformaları ceket-pantolondan oluşan giysilerdir. Gömlek ve kravat kullanılır. Polislerin görevlerine göre elbiseler de farklılık gösterir. Dışarda görevli polisler yağmuru ve soğuğu geçirmeyen mont giyerler. Ayakkabı olarak bot kullanılır. Reflektörlü montlar veya yelekler trafik polisleri tarafından kullanılır. Şık takım elbiseler havayolları çalışanları tarafından tercih edilir. Göze hoş, şık, resmi görünen kaliteli kumaşlardan üretilen bay ve bayan olarak ayrılmış tek tip kiyafetlerdir. Üniformalar havayollarında farklılık gösterirler . Her havayolu kendi üniformasını özel tasarlatarak ürettirir.
Üniforma ayrıca binalarda güvenlik görevlisi olarak çalışan kişilerde de kullanılır. Takım elbise, gömlek, kravattır. Koyu ciddi renklerde dikilirlen iş elbisesi ‘dir.

    Fabrikalarda, inşaatlarda, gıda üretimi yapan yerlerde, hastanelerde, eczanelerde, restoranlarda, otellerde iş elbisesi kullanılır. Yapılan işe uygun kumaşlardan üretilen kıyafetler çok amaçlı kullanıma yönelik, vücudun her yerini kapatan, çok cepli, rahat, donanımlı, hijyenik ve estetik olmalıdır.

    İş makineleriyle çalışan veya inşaatlarda bedenen çalışan kişilere uygun olarak ateşe, darbelere ve kesilmelere dayanıklı kumaşlardan üretilen iş elbisesi ve aparatlar yaygın olarak kullanılır, kullanılmalıdır. Güvenlik ve rahatlık en önemli unsurdur. Elbiselerin kumaşı, kesimi bunu belirler. İş elbiseleri ‘nde en önemli faktör kumaşlarıdır. Dayanıklı, sık yıkamaya elverişli, solmayan, kumaşlar olmalıdır. Kumaşların içeriği değişiklik gösterir.
    Özellikle ateşe dayanıklı, alevalmaz kumaşlardan üretilen, vücudun her yerini kapatan giysiler itfaiyeciler tarafından, demir-çelik sanayinde, savunma sanayinde, petro kimya sanayinde, otomotiv sektöründe kısaca ateşle yakın çalışan iş kolları tarafından kullanılır. Ateşe yakın çalışanlar özellikle ellerini, başını, yüzünü ve gözlerini korumak için çeşitli aksesuarlar kullanır. Alevalmaz kumaştan eldivenler, başlıklar, gözlükler başlıca aksesuarlardır. Gözlükler ısıdan ve ışıktan gözleri korur.
    Fabrikalarda iş makineleriyle çalışan kişiler veya inşaat yapımında çalışan kişiler veya toprakla, bahçeyle uğraşanlar için fiziksel güvenlik önemlidir. Vücudun korunması, ayakların korunması, ellerin ve özellikle de başın ve yüzün korunması ön plandadır. Eldiven, baret, bot, gözlük, mont, yelek, yağmurluk, ceket, pantolon gibi parçalarla kişinin beden güvenliği sağlanır. Darbelere, kesilmelere, delinmelere dayanıklı kumaşlardan üretilen bu iş giysisi tulum şeklinde veya pantolon ceket olabilir. Eller çok kullanıldığı için koruyucu eldivenler kullanılır. Bu eldivenler kalın kumaştan olup, avuç kısmı daha korunaklıdır. Başı korumak için baret düşmelere, vurmalara karşı oldukça işe yarar. İş alanına göre gözler için de çevresi kapalı gözlükler alevden, ışıktan, kimyasallardan, uçuşan cisimlerden gözleri korur.

    Vücudun korunması için kullanılan mont, yağmurluk, ceket, pantolon gibi iş elbisesi dış mekana uygun olarak da üretilir. Yağmura dayanıklı kumaşlardan üretilen giysiler rüzgar ve soğuk geçirmez maddeler kullanılarak üretilir. Böylece çalışanların soğuktan da korunmaları sağlanır.

    Bunların yanısıra dış mekanlarda çalışanların reflektörlü iş elbisesi kullanılmaları önemlidir. Bunlar, giysilerin üzerinde dikkat çeken fosforlu şeritler bulunan kıyafetlerdir. Örneğin yol yapımında çalışanların karanlıkta veya uzaktan sürücüler tarafından rahat görünmeleri sağlanmış olur.

    Bedenen çalışan kişiler için ayakkabı da önemlidir. Ayaklar en zarar görebilecek unsurdur. Ayakkabını veya botun cisim düşmelerine, yerdeki engebelere karşı yeterince ayağı koruması istenir. Bu nedenle bazı iş ayakkabılarının burunları demir kaplıdır. Suya dayanıklı malzemeden yapılırlar. Altları lastiktir, kaymaz.

    Daha hafif , çok cepli iş tulumları veya elbiseleride mevcuttur. Bunları genellikle tesisat işiyle uğraşanlar, elektrikle uğraşan kişiler, bahçıvanlar tercih ederler. Bu daha hafif iş kollarının kullandığı iş elbiseleri çok cepli olup çalışırken kullanılan aletleri taşımak için uygundur. Terlemeyi engelleyen, sık yakamaya uygun pamuklu kumaştan olurlar . Kumaşın sıkı ve sağlam olması önemlidir.

    Restoranlarda çalışanların kullandığı iş elbisesi genelde temizliğin simgesi beyaz renklidir. Pastel renkte de olabilir. İnce kumaştan, rahat, kolları hafif kısadır. Uzun gömlek şeklinde olup günlük giysinin üzerine giyilir. Sık yıkamaya elverişli, kolay ütülenen, solmayan kumaşlardan üretilirler. Ayrıca başa saçları korumak ve yemeklerde hijyeni sağlamak amacıyla mutlaka bir örtü veya başlık kullanılır. Bu gömlek şeklindeki iş elbisesi’ni gıda üretimi yapan kişiler, ahçılar kullanır.
    Ayrıca restoranlarda servis görevlileri içinde iş giysisi yapılmıştır. Bu kıyafetler hareket özgürlüğü sağlayan, şık ve estetiktir. Bayan ve erkek için çeşitli modellerde olur. Çok kalın olmayan, terletmeyen pamuk ağırlıklı kumaşlardan üretilmesi tercih edilir. Renkleri uyumlu olmalı, göze hoş görünmelidir.

    Otellerde temizlik görevlilerinin kullandığı çeşitli renk ve modellerde iş önlükleri mevcuttur. Bunlar kuşaklı ve önden düğmeli olup günlük kıyafetin üstüne giyilen modelde veya elbise modelinde olabilirler. Çok cepli ve rahat olması tercih edilir.

    Hastane veya eczanelerde çalışanlar içinde iş elbisesi yapılır. Cepli, rahat, giysilerdir. Kıyafetin üzerine giyilen bu uzun gömlek şeklindeki giysidir. Pastel renklerde de olurlar. Doktorların ameliyatlarda kullandıkları ameliyat kıyafetleri de iş elbisesidir. Ameliyata giren doktorun vücudunun her yerini kaplayan ve saçlarını tamamen içine alan bir boneden oluşan farklı renklerdeki giysiler rahat kesimlidir. Hava alabilen, hijyenik kumaştan olmalıdır. Rahat kesimli olup kişiye hareket özgürlüğü sağlar. Hastane çalışanları sürekli ayakta durduklarından dolayı genelde sabo denilen kapalı terlikleri tercih ederler. Doktor ve hemşirelerin ayırt edilmesi için farklı model veya renklerde iş elbisesi kullanılır.