Toz genel anlamda çapı 1 mm. den küçük hava içinde yayılan, asılı kalan ya da çökelen parçacıklardır. Maskelerin süzme kapasitesini de belirleyen tozlar üç kısma ayrılır. Çapı 10 mikrondan büyük olanlara kaba ya da normal toz, çapı 0.1 ile 10 mikron arasında olanlara ince toz ve çapı 0.1 mikrondan küçük olanlara çok ince toz denir. Bunların hava içindeki hareketleri gaz moleküllerinin hareketlerine benzer. Devamlı hareket halindedirler. Normal olarak yanmaz ve tutuşmaz alüminyum, demir, çinko, flor, odun, kömür gibi birçok katı madde ince toz haline geldiğinde yanıcı hatta patlayıcı olurlar. Bazı tozlarda ısısı yükselmiş ortamlarda içerdikleri yanabilen gazları açığa bırakırlar.

      Hava içinde bulunan yoğun toz pek çok endüstri kolunda çalışanlar için ciddi tehlike yaratmakta solunum mekanizmasına zarar vermektedir. Temiz bir ortamda 80 yıl yaşayan bir insanın ciğerlerinde tahammül edilebilir miktarda toz birikirken, çalışma ortamı tozlu olan ve gerekli önlemleri almamış olan bir işçinin akciğerlerinde ciddi miktarda toz birikimi ortaya çıkar. Akciğerler toz birikimi nedeniyle temizleme görevini tam yapamaz hale gelir. Solunum sonucu akciğerlere giren tozun zararı, cinsine ve miktarına bağlıdır. Bütün tozlar zararlıdır ama örneğin silikosis hastalığına yol açan silika’nın zararı çok fazladır. Araştırmalar toza bağlı hastalıkların tozun kimyasal yapısıyla kesin ilişkisi olduğunu göstermiştir. Bu nedenlerle iş elbiseleri olarak maskeler kullanılmalıdır.

      Maskeler toz, gaz maskeleri gibi ayrılabildiği gibi ürün bazında bakım gerektiren ve gerektirmeyen maskeler olarak da ayrılabilir. Sürekli kullanımda olacak maskelerin bakımının da devamlı yapılması, belli zaman aralıklarında sahip olduğu filtrenin süzüm analizinin laboratuarlarda yapılması şarttır. Çünkü zaman içinde maskelerin süzüm yetenekleri azalabilir. Düşük seviyede zararlı gaz, toz ve dumana karşı dirençli sadece bir kullanımlık maskeler vardır. Tahrişi ve alerjik etkilenmeleri önler ama daha farklı düzeydeki gaz ve ince tozların zararlı etkilerini önlemek için yeterli değildir. Tek kullanımlık maskeler ventilli olduğunda; ince tozlara, yağ ve su bazlı sislere, metal dumanlarına karşı koruyucu bir bariyer oluşturur.

Tüm bunların yanısıra kaynakçıların kullandığı tüm yüzü kapatan kıvılcımlara karşı yüzü koruyan maskeler vardır. Bunlar yüzü kaplar ve yanmaz ve kıvılcımlara dayanıklı malzemelerden üretilmişlerdir.

      Meslek hastalıkları ya da istenmeyen sağlık durumları koruyucu önlemlerin alınması ile önlenebilir durumlardır. Bunun için de, yasalar ile belirlenmiş olan tehlikeli kimyasal maddeler ile çalışma kurallarına tamamen uyulması ayrıca, bunun etkin bir şekilde denetlenmesi gerekmektedir. İş yerinin atmosfer bakımından yeterli hale getirilmesi işverenin sorumluluğundadır. Bireysel olarak iş elbiseleri ‘nden maskenin kullanılıp kullanılmadığı, bakımı için gereken eğitimin verilip verilmediği ve elbette verilen maskenin çalışma koşullarına uygun olup olmadığı sık sık denetlenmelidir.

      İnşaat sektöründe olsun, madencilik ya da tekstil iş kollarında toz çok yaygındır. Çoğu metalürji dallarında zehirli gaz ve duman çalışanların sağlığını etkilemektedir. Asbestli ortamlarda çalışan kişiler ciddi tehlike altındadır. Asbest günlük yaşantımızın pek çok alanında yer alır. Çatı örtüsü levhalarında, yer döşeme malzemelerinde, içme ve kullanma suyu nakleden borularda, yanmayan kumaşlarda, filtrelerde, balata ve contalarda, sürtünme elemanlarında, ses ve ısı yalıtımı gereken yerlerde ve daha birçok üründe kullanılmaktadır.

      Çalışma koşullarının elverişli olmadığı durumlarda önce ortamın havasını sirküle etmek gibi ortamı düzenleyici önlemler mutlaka alınmalı ardından kişisel güvenliği sağlayacak olan maske türü önlemlere geçmelidir. Sadece iş elbisesi maskeye güvenerek çalıştırılan kişiler maskelerin yetersizliği durumunda ciddi alerjik, kanserojen, toksik fibrojenik, radyo aktif maddelerin yaratacağı hastalıklarla mücadele etmek zorunda kalacaklardır.